Na een langdurig proces is Hans Reiser schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw. Een opmerkelijke uitspraak, want de jury zegt aantal dingen: Nina is dood, Hans heeft haar vermoord en hij deed dat wel overwogen. De jury is ervan overtuigd dat dit goed is doordacht en geplanned. Maar er is nog steeds geen lijk. Zoals veel lezers zich afvragen: heeft hij het nou gedaan of niet?
Zonder lijk is een zaak heel moeilijk te bewijzen. Twee weken terug is Cynthia Sommer vrijgelaten. Zij werd beschuldigd van het vergiftigen van haar man in San Diego. In zijn lever is lang na zijn dood (het was een militair en wat weefsel was bewaard) vergif aangetroffen. Bij het hoger beroep werd duidelijk dat die meting fout was en er helemaal geen sprake van vergiftiging is aangetroffen. Net als nu lijkt bij Lucia de B.: geen moord, geen zaak. De vrouw heeft naast het verdriet van het verlies van haar man, dat ze inderdaad wel erg ‘niet standaard’ verwerkte, twee jaar onschuldig vastgezeten. Wrang daarbij is dat de Officier van Justitie dit in Augustus 2007 al wist. Cynthia heeft dus 7 maanden langer dan noodzakelijk vastgezeten en ook niet voor haar vier kinderen.
Met dat in het achterhoofd kijk ik nu naar de Hans Reiser zaak. Ik weet het werkelijk niet of hij het gedaan heeft of niet. Ooit was ik redelijk van zijn onschuld overtuigd. Vrouw uit Rusland geïmporteerd, wil na vijf jaar scheiden in dezelfde maand dat zij een Amerikaans paspoort krijgt, steelt zijn geld en maakt tonnen schuld. Als klap op de vuurpijl houdt zij het met de beste vriend van Hans, die zelf inmiddels meerdere moorden heeft bekend. Allemaal feiten die hem kunnen vrijpleiten.
Aan de andere kant is zijn veel van die details ook wel voldoende motief voor Reiser, die duidelijk berekend is, zeer intelligent is en tijdens het proces geen compassie voor een verdwenen persoon toont (met wie hij toch zes jaar heeft geleefd). Hij heeft wel erg veel rare dingen gedaan, zoals bijvoorbeeld de stoelen uit de auto slopen, water in zijn auto gezet, met een grote zak gesjouwd en wel een heel verdacht opgetreden in een telefoongesprek met zijn moeder. Allemaal geen keihard bewijs, maar het laat wel een beeld achter. Dan is er zijn gedrag tijdens de rechtszaak dat op zijn zachtst gezegd geen uitstraling van een arme man die genaaid wordt heeft. Tot slot heeft hij zelf een kapitale fout gemaakt door – tegen het advies van zijn advocaat in – te gaan getuigen (dat duurde 11 dagen). In Amerika is genoegzaam bekend dat getuigen in je eigen zaak in de meeste gevallen de snelweg naar veroordeling is. Daarnaast was het wel heel veel bonje tussen Hans en zijn advocaten en de rechter. Al met al blijft een indruk achter, die samen met de bewijselementen het toch wel heel lastig maken hem niet te veroordelen. Net als in Nederland telt de indruk zwaar mee (rechters kijken daar ook naar).
Ik heb relatief weinig over de zaak geschreven, omdat het niet helemaal direct IT-nieuws is. Toch heb ik het verhaal wel gevolgd uit interesse. Ik neig lichtelijk naar schuldig, maar blijf twijfelen. Ik denk dat het bewijs toch wat mager is. Zelf had ik niet schuldig geroepen, maar de eerlijkheid gebied te zeggen dat ik slechts verslagen heb gelezen en niet zes maanden lang in de rechtszaal heb gezeten. Ondanks het ontbreken van het bewijs lijkt deze zaak sterker dan de zaak Sommer, die ik heb gevolgd omdat het groot was in San Diego. Ten tijde van het proces had ik de TV aanstaan bij het werken en er veel naar gekeken. Bij haar had ik de stellige overtuiging dat hoe gek Cynthia ook deed ze wel onschuldig was. Toen ik terug was in Nederland kwam het vonnis en daar was ik toch een paar dagen redelijk door getroffen. Vreemd genoeg ontbreekt dat gevoel bij Hans. Wat de waarheid ook is: het blijft een persoonlijk drama en een triest einde van een geweldig bestandssysteem. Wat ongelofelijk jammer dat nooit iemand de moeite heeft genomen om het project onder een andere naam voort te zetten.
